UV-straling als oorzaak van huidtumoren op de voeten
Met de zomer in het vooruitzicht is het belangrijk om te weten wat de zon ook met de huid van de voeten en onderbenen kan doen. Bij het ontstaan van kanker speelt de ultraviolette straling van de zon een belangrijke rol. Zonnebrand en periodes van heftige verbranding in de jeugd zijn vooral belangrijk bij het ontstaan ervan.
Soorten huidtumoren
Huidtumoren die op de voeten en onderbenen kunnen voorkomen zijn:
- Basaalcelcarcinoom
- Plaveiselcelcarcinoom
- Melanoom
- Kaposisarcoom
- Lymfomen
Basaalcelcarcinoom
Het basaalcelcarcinoom dankt zijn naam aan de gelijkenis met de cellen in de basale cellaag; het is de meest voorkomende vorm van kanker bij de mens. Het basaalcelcarcinoom kan vaak worden herkend aan de parelmoerplanzende rand, opgebouwd uit kleine papeltjes.
Basaalcelcarcinomen komen incidenteel voor op de bovenzijde en de zijkanten van de voeten en op de onderbenen. Op de voetzolen komen de basaalcelcarcinomen bijna niet voor. Het begint meestal met een hardnekkig schilferend plekje of een niet-genezend wondje waarbij soms het glanzende randje te zien is.
Plaveiselcelcarcinoom
Het woord zegt het al dit carcinoom gaat uit van de plaveiselcellen in de epidermis. De ziekte van Bowen is een plaveiselcelcarcinoom, deze kan overal op de huid voorkomen maar de onderbenen van oudere blanke vrouwen zijn duidelijke voorkeurslocaties. Het begint als een klein rood vlekje met enige witte of geelwitte schilfering dat zich geleidelijk en onregelmatig uitbreidt. Later ontstaan korsten. De ziekte van Bowen kan ook overal op de voeten voorkomen. Ook op de voetzolen. Soms nemen deze tumoren de vorm van een wrat aan.
Melanoom
Het melanoom ontstaat uit melanocyten in de huid. Verdacht zijn gepigmenteerde vlekken, plaque of tumor die geleidelijk groter wordt. Uit moedervlekken ontstaan ook melanomen. Moedervlekken die veranderen zijn verdacht. Kenmerken zijn: de vorm; asymmetrisch, de kleur wordt vaak donkerder en de grootte en de begrenzing welke onregelmatig is. Melanomen kunnen overal op de voeten en onderbenen voorkomen.
Kaposisarcoom
Het kaposisarcoom gaat uit van endotheelcellen (bekleding van de binnenzijde) van bloedvaten. Het kaposisarcoom begint meestal op de ledematen vooral op de voeten. Deze vorm van kwaadaardige huidtumor begint met een afwijkende roze en later blauw-rode,donkerblauwe of paarszwarte kleur. De laesies zijn bijna geheel vlekvorming. Later worden het pukkels en noduli. De voeten, vooral de voetzolen zijn voorkeurslocaties. Op voetzolen ziet met vaak een hyperkeratotische nodus.
Lymfomen
De lymfomen ontstaan in de huid uit lymfocyten die in het bloed circuleren. Het is een grote groep van verschillende tumoren. Lymfocyten kunnen T-lymfocyten (afkomstig van de thymus)zijn. Of B- lymfocyten (afkomstig uit het beenmerg). De belangrijkste groep van de T-lymfocyten is de zogeheten mycosis fungoides. Deze heeft 3 stadia: eczemateuze stadium, het plaquestadium en het tumorstadium. In de eczematische stadium wordt de aandoening vaak verward met een schimmelinfectie of mycose en komt overal op de voeten voor. B-cellymfomen presenteren zich als knobbeltjes of plaque.
Kan de podoloog helpen bij huidtumoren op de voeten?
Voor ons als voetdeskundige is een belangrijke rol weggelegd. Wij kunnen de mensen attent maken op verdachte plekken en/of verkleuringen en verdikkingen van de huid van de voeten en voetzolen.
Met aanpassingen aan steunzolen of met gelsokken kunnen wij de druk van de behandelde plekken op de voeten en voetzolen verminderen. Tenslotte raad ik iedereen aan de komende zomer ook de voeten in te smeren tegen de schadelijke straling van de zon.
